Istotą rozpoznania zespołu PCOS są trzy elementy:

1. problemy z regularnością cyklu wynikające z zaburzeń owulacji, przejawiające się w długich cyklach miesiączkowych;
2. objawy nadmiaru hormonów męskich, czy to w badaniach laboratoryjnych, czy w ocenie klinicznej pacjentki (na przykład problemy z nadmiernym owłosieniem, trądzikiem, łysieniem typu męskiego). Obecnie dużą uwagę kładzie się na nadmiar działających tzw. wolnych hormonów (to znaczy nie związanych z substancjami zmniejszającymi ich biologiczne działanie). Kontrola ich poziomu jest bardziej miarodajna do oceny stanu zdrowia.
3. obraz PCO ujawniony przez badania ultrasonograficzne. Kryteria rotterdamskie dość precyzyjnie określają, co możemy uznać za jajnik policystyczny. Definicja mówi, że w jego przekroju jest 10-12 pęcherzyków o średnicy 8-10 mm lub objętość jajnika przekracza 10cm3.
   Bardzo ważnym elementem diagnostyki tego schorzenia jest wykluczenie innych przyczyn, które mogą prowadzić do podobnie przebiegających chorób. Przecież nie zawsze nadmiar męskich hormonów wynika z zespołu policystycznych jajników. I nie każda pacjentka, która ma problem z nadmiernym owłosieniem i zaburzeniami owulacji, musi mieć PCOS. Najpierw trzeba wykluczyć inne choroby, które mogą tak samo przebiegać, gdyż leczy się je zupełnie inaczej. I tu trzeba przeprowadzić analizę dotychczasowych zachowań i zdarzeń z życia osoby z PCOS. Co by nie było, to jest to poważny konflikt straty. Ten konflikt lub konflikt o częściowo płciowym charakterze, któremu towarzyszy często uczucie winy, o dodatkowym wydźwięku czegoś paskudnego – ciosu poniżej pasa. Także może być to konflikt bycia oczernianym, miażdżonym przez osobę przeciwnej płci. Lub/i konflikt lęku przed stratą czegoś, pojawiający się z wyprzedzeniem, na wyrost. A często wystarczy nieprzyjemna kłótnia z mężczyzną.

PCOS (zespół policystycznych jajników) bywa określany również jako zespół wielotorbielowatych jajników, drobnotorbielkowatych jajników lub zespół Steina-Leventhala. To choroba o podłożu genetycznym. W rodzinie aż 50 proc. matek i sióstr może być nią dotkniętych. Istotą schorzenia jest destrukcja tkanki jajnika wywołana niedojrzałymi pęcherzykami Graffa, których rozwój został zatrzymany przed uwolnieniem komórki jajowej. W chorym jajniku nie dochodzi do powstania ciałka żółtego, a w miejscu zaniku licznych pęcherzyków tworzą się torbiele widoczne w badaniu USG. Ta choroba powstaje przez konflikt straty – lęk związany ze stratą; przeżycie straty człowieka lub zwierzęcia poprzez rozłąkę lub śmierć a także lęk przed stratą: ew. może to być też strata jakiegoś organu np. w wyniku operacji. Mogą się ne pojawić również w sytuacji konfliktu związanego z żeńskim rewirem o treści seksualnej.